Şanlıurfa'nın Haliliye ilçesinde, 15 Mayıs 2024 Çarşamba günü öğleden sonra gerçekleştirilen bir altyapı çalışması sırasında göçük meydana geldi. Bahçelievler Mahallesi'nde devam eden kazı çalışmalarında yaşanan toprak kayması sonucu, iki işçi toprak altında kalarak yaralandı. Olay yerine hızla ulaşan sağlık, itfaiye ve AFAD ekipleri, yaralı işçilere ilk müdahaleyi yaparak hastaneye sevk etti.
Olayın Detayları ve Kurtarma Çalışmaları
Göçük, Haliliye Belediyesi tarafından yürütülen kanalizasyon hattı yenileme projesi kapsamında açılan yaklaşık 3 metre derinliğindeki bir kazı alanında meydana geldi. Edinilen bilgilere göre, çalışmalar sırasında ani bir toprak kayması yaşandı ve kazı alanında bulunan işçilerden Adem Ç. ile Hasan Y. kısmen toprağın altında kaldı. Çevredeki diğer işçilerin durumu fark etmesiyle birlikte hemen yardım çağrısında bulunuldu.
Olay yerine kısa sürede ulaşan Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Daire Başkanlığı ekipleri, AFAD ve 112 Acil Servis ekipleri koordineli bir çalışma başlattı. İşçilerin bilincinin açık olduğu ancak vücutlarının çeşitli yerlerinden yaralandığı tespit edildi. Ekiplerin yaklaşık yarım saat süren titiz çalışması sonucunda her iki işçi de toprağın altından çıkarılarak hazır bekleyen ambulanslara taşındı. Yaralı işçiler, ilk müdahalelerinin ardından Şanlıurfa Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne kaldırıldı.
Yaralı İşçilerin Durumu ve Sağlık Süreci
Şanlıurfa Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nden yapılan ilk açıklamalara göre, Adem Ç. ve Hasan Y.'nin hayati tehlikelerinin bulunmadığı, ancak vücutlarının farklı bölgelerinde ezikler ve kırık şüpheleri olduğu belirtildi. İşçilerin genel sağlık durumlarının stabil olduğu ve tedavilerinin devam ettiği ifade edildi. Hastane yetkilileri, yaralıların sağlık durumlarıyla ilgili detaylı bilgilerin daha sonra kamuoyuyla paylaşılacağını bildirdi. Olayın ardından yaralı işçilerin aileleri ve çalışma arkadaşları hastaneye gelerek bilgi almaya çalıştı.
Olaya ilişkin hastane kaynaklarından alınan bilgilere göre, işçilerden birinin bacağında, diğerinin ise kolunda ezilmeler olduğu tespit edildi. Uzman doktorlar tarafından yapılan tetkiklerin ardından işçilerin tedavi planlaması yapıldı. Şanlıurfa Valiliği'nden yapılan açıklamada, yaralı işçilere acil şifalar dilenerek, olayın tüm yönleriyle araştırıldığı ve gerekli idari ve adli soruşturmanın başlatıldığı kaydedildi.
Altyapı Çalışmalarının Riskleri ve İş Sağlığı Güvenliği
Kentlerde yürütülen altyapı çalışmaları, modern yaşamın gerekliliklerinden olmakla birlikte, beraberinde ciddi iş sağlığı ve güvenliği riskleri taşımaktadır. Kanalizasyon, su, doğalgaz ve fiber optik hat döşeme gibi faaliyetler sırasında açılan derin kazı alanları, toprak yapısının değişkenliği, zeminin gevşekliği, yeraltı suyu seviyesi ve hava koşulları gibi faktörlere bağlı olarak göçük riskini artırır. Özellikle yağışlı havalar veya zeminin yeterince sağlamlaştırılmadığı durumlarda bu risk daha da yükselmektedir.
İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve ilgili yönetmelikler, kazı çalışmalarında uyulması gereken standartları detaylı bir şekilde belirlemektedir. Bu standartlar arasında kazı kenarlarının sağlamlaştırılması (iksalama), çalışanların kişisel koruyucu donanım kullanması, uygun iş ekipmanlarının sağlanması, çalışma alanının çevresinin güvenlik şeritleriyle çevrilmesi ve acil durum planlarının hazır olması gibi maddeler yer almaktadır. Uzmanlar, bu tür kazalarda genellikle güvenlik önlemlerinin yetersizliğinin veya denetim eksikliklerinin rol oynadığını belirtmektedir.
Türkiye'de İnşaat Sektöründeki İş Kazaları ve İstatistikler
Türkiye'de inşaat sektörü, iş kazaları açısından riskli sektörlerin başında gelmektedir. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) verileri, her yıl binlerce iş kazasının yaşandığını ve ne yazık ki yüzlerce çalışanın hayatını kaybettiğini göstermektedir. Özellikle yüksekten düşme, ezilme, elektrik çarpması ve göçükler, inşaat sahalarında sıkça görülen kaza türleri arasında yer almaktadır. İşçi sendikaları ve meslek odaları, inşaat sektöründe iş sağlığı ve güvenliği bilincinin artırılması ve denetimlerin sıkılaştırılması yönünde çağrılar yapmaktadır.
2023 yılında yayınlanan bazı sendika raporlarına göre, Türkiye'de iş kazaları sonucu hayatını kaybedenlerin önemli bir bölümünü inşaat işçileri oluşturmaktadır. Bu durum, sektördeki risklerin hala yüksek olduğunu ve mevcut güvenlik tedbirlerinin yetersiz kalabildiğini ortaya koymaktadır. Göçük kazaları, ani ve yıkıcı etkileri nedeniyle can kaybı ve ağır yaralanma potansiyeli taşıyan en tehlikeli kaza türlerinden biri olarak kabul edilmektedir. Bu tür olaylar, işverenlerin ve ilgili kamu kurumlarının iş güvenliği denetimlerini daha etkin hale getirmesi gerektiğini bir kez daha gündeme taşımaktadır.
Urfa'daki Kentsel Gelişim ve Altyapı Yatırımları
Şanlıurfa, son yıllarda hızlı bir kentsel dönüşüm ve gelişim süreci yaşamaktadır. Nüfus artışı ve beraberindeki şehirleşme, mevcut altyapının yetersiz kalmasına neden olmakta, bu da yeni altyapı projelerinin hız kazanmasına yol açmaktadır. Büyükşehir Belediyesi ve ilçe belediyeleri tarafından yürütülen yol yapım, kanalizasyon, içme suyu ve yağmur suyu hatlarının yenilenmesi gibi projeler, kentin yaşam kalitesini artırmayı hedeflemektedir. Ancak bu yoğun inşaat ve altyapı faaliyetleri, aynı zamanda iş güvenliği açısından daha fazla dikkat ve özen gerektirmektedir.
Yerel yönetimler, bu projelerin hem zamanında tamamlanması hem de iş güvenliği standartlarına uygun bir şekilde yürütülmesi konusunda sorumluluk taşımaktadır. Özellikle kamu ihaleleriyle gerçekleştirilen bu tür projelerde, yüklenici firmaların iş güvenliği taahhütlerini eksiksiz yerine getirmesi ve sürekli denetlenmesi büyük önem arz etmektedir. Urfa'da yaşanan bu göçük olayı, devam eden ve planlanan altyapı çalışmalarında güvenlik protokollerinin ne kadar hayati olduğunu bir kez daha hatırlatmıştır.
Soruşturma Süreci ve Sonraki Adımlar
Şanlıurfa Cumhuriyet Başsavcılığı, olayla ilgili olarak adli soruşturma başlattı. Soruşturma kapsamında, kazının meydana geldiği alandaki güvenlik önlemlerinin yeterli olup olmadığı, işveren ve ilgili sorumluların iş sağlığı ve güvenliği mevzuatına uygun hareket edip etmedikleri araştırılacak. Ayrıca, olay yerinde bilirkişi incelemesi yapılarak göçüğe neden olan faktörler teknik olarak belirlenecek.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Teftiş Kurulu da olayı incelemek üzere müfettiş görevlendirebilir. Bu teftiş sonucunda, iş güvenliği ihlali tespit edilmesi halinde ilgili kişi ve kurumlara idari para cezası uygulanabilir ve adli süreçte sorumlulukları belirlenebilir. Yaralı işçilerin tedavilerinin tamamlanmasının ardından, olayın tüm boyutlarıyla aydınlatılması ve benzer kazaların önlenmesi için gerekli adımların atılması bekleniyor.
