Independent Türkçe yazarı Müjgan Halis, 2 Ekim 2026 tarihli köşe yazısında, evcil hayvan kaybı yası sürecini derinlemesine ele aldı. Halis, kendi kedisi Cilve'nin ölümüyle yaşadığı kişisel deneyimi aktarırken, Çağla M. Işın Alemdar'ın Ayrıntı Yayınları'ndan çıkan "Evcil Hayvan Kaybında Yas: Yas Süreci ve Kendimizi Anlamak" adlı önemli kitabını değerlendirdi. Bu yazıda, evcil hayvanlarla kurulan derin bağların kopuşunun neden olduğu acının toplumsal algıdaki yeri ve yasın farklı biçimleri detaylıca inceleniyor.
Çağla M. Işın Alemdar'ın Bakış Açısı: Evcil Hayvan Kaybı ve Yas
Kitabın yazarı Çağla M. Işın Alemdar, endüstriyel tasarım kökenli olmasına rağmen, veteriner teknikerliği ve homeopati alanlarındaki çalışmalarıyla hayvanlarla bütüncül bir ilişki kurmuştur. Bu çok yönlü geçmişi, onun evcil hayvanlarla kurulan bağlara dair derin bir anlayış geliştirmesini sağlamıştır.
Alemdar, evcil hayvan kaybının yalnızca psikolojik bir süreç olmadığını, bir canlının kaybıyla derin bir bağın koptuğunu ve bu yası "abartılacak bir şey" olarak görmenin yanlışlığını güçlü bir şekilde vurgulamaktadır. Kitap, yazarın kendi yaşamındaki üç farklı hayvan kaybı (Suçka, Fırça ve Beyaz Oğlan) üzerinden yasın kabulleniş, öfke, suçluluk ve teslimiyet gibi farklı biçimlerini okuyucuya aktararak, bu zorlu süreci somutlaştırıyor.
Evcil Hayvan Kaybı Yasının Toplumsal Algısı ve Duygusal Yüzleri
Müjgan Halis'in yazısında da vurgulandığı gibi, evcil hayvan kaybı yaşayanların toplumda sıkça karşılaştığı "sadece bir kediydi" veya "yenisini alırsın" gibi ifadeler, yaşanan derin kaybın meşruiyetini sorgulatır. Çağla M. Işın Alemdar, yasın dairesel bir süreç olduğunu, yani inkar, öfke, pazarlık, depresyon ve kabul gibi aşamaların belirli bir sırayla değil, iç içe ve döngüsel olarak yaşanabileceğini açıklar.
Kitap, kayıptan önce başlayan beklentisel yas, rahatlama, öfke ve suçluluk gibi "söylenemeyen duyguları" da cesurca ele almaktadır. Ayrıca "Dünyanın Yasını Tutmak" başlığı altında, Bodrum yangınları gibi çevresel felaketlerin bile insanlarda yarattığı derin yasa dikkat çekerek, yas kavramının kapsamını genişletiyor. Alemdar, "sahip olmak" yerine "eşlik etmek" kavramının, insan-hayvan ilişkisindeki algıyı olumlu yönde değiştirebileceğine işaret etmektedir.
Sonuç olarak, Müjgan Halis'in köşe yazısı ve Çağla M. Işın Alemdar'ın kitabı, evcil hayvan kaybı yasının derinliğini ve toplumsal önemini güçlü bir şekilde vurgulamaktadır. Bu eserler, insanın ölüm, doğa ve kendi kırılganlığıyla olan ilişkisini yeniden değerlendirmeye çağırırken, yasın sadece geçmişe dönük bir duygu olmaktan çıkarak, yeni ve daha kapsayıcı bir etik anlayışına dönüşebileceği mesajını vermektedir.
